Λεπτόποδα: το χωριό που το κρύβουν τα σύννεφα, γράφει η Τασσώ Γαΐλα

ΧΙΟΣ :

Λεπτόποδα: “Της Δεσποίνου” η εκκλησία του χωριού με το δέντρο της γνώσης

Πάμε Βόρεια Χίο και μάλιστα αρκετά μακριά από την πόλη της Χίου και σε απόσταση 55 χιλιομέτρων από αυτήν, σε ένα από τα βορειότερα χωριά του νησιού τα Λεπτόποδα.
Λεπτόποδα= Λεπτά πεδία, δηλαδή μικρές με ρηχό χώμα πεδιάδες. Εδώ οφείλεται το όνομα του χωριού που επιτέλους το πλησιάζουμε στις βόρειες πλαγιές του υψηλότερου βουνού του νησιού του Πελινναίου.Και σε υψόμετρο 260 μέτρων από την επιφάνεια της θάλασσας.
Αμανή κι Αγιάσματα τα πιο γνωστά μέρη του νησιού που θα περάσουμε για να φτάσουμε στα Λεπτόποδα, βουνό, με πολύ πράσινο, σύννεφα και μια πρώτη στάση στον Έμπολο.
Πάμε για καφέ στο καφενείο του χωριού; Αν ναι να γνωρίζετε ότι… θα βρείτε το κλειδί κάτω από το χαλάκι και θα ψήσετε και θα σερβίρετε τον καφέ μόνοι σας ελλείψει καφετζή. Καφενές χωρίς αφεντικό, καφενές αυτοεξυπηρέτησης!
Χωριό με προσωπικό στυλ και πετρόκτιστα σπίτια κτισμένα τόσο κοντά το ένα με το άλλο ώστε να σχηματίζουν εξωτερικό τοίχος. Στοές – σκεπαστά με καμάρες-, μεσαιωνική αρχιτεκτονική όπως μας ενημερώνει η Wikipedia, διάσπαρτα στην ευρύτερη περιοχή θραύσματα αρχαιότερων οικισμών και κτισμάτων, ντοπιολαλιά που διαφέρει αρκετά από τα άλλα γλωσσικά ιδιώματα του νησιού κι όλα αυτά μαρτυρούν κατοίκηση εδώ από την αρχαιότητα.
Ιστορία που χάνεται στα βάθη των αιώνων κι ίσως τώρα χαθεί οριστικά εάν το χωριό ερημώσει. Αυτό μπορεί να είναι –δυστυχώς-, εφικτό εφόσον τώρα διαβιούν εκεί ελάχιστοι ηλικιωμένοι. Ένας παράδεισος κινδυνεύει να βάλει λουκέτο.
Δεν είναι η πρώτη φορά που τα Λεπτόποδα έχουν τόσο λίγους κατοίκους, -περίπου 20 σήμερα-, εφόσον μετά την Σφαγή της Χίου αριθμούσαν μόλις 22 κατοίκους.Χωριό ορεινό, σκληρή δουλειά στα χωράφια και φτώχεια όμως ο ιστορικός-πολιτιστικός του πλούτος μέγας. Διάσπαρτη η περιοχή από αρχαία και μεσαιωνικά ευρήματα, μία μοναδικής αξίας εκκλησία η Παναγία Δεσποίνου και πολλά εξωκλήσια ιδιωτικά ή του χωριού χτισμένα πάνω σε προγενέστερες πρωτοχριστιανικές εκκλησίες ή αρχαίες εθνικές.
Εκκλησία της Υπεραγίας Θεοτόκου, η αξιοπρόσεκτη εκκλησία του χωριού τιμάται στις 8 Σεπτεμβρίου στο Γενέθλιον της Θεοτόκου <της Δεσποίνου> όπως αποκαλούν οι χωριανοί την γιορτή.Η σελίδα του χωριού <Λεπτόποδα Χίου> μας ενημερώνει ότι η κατασκευή της χρονολογείται περίπου το 1.400 μ.Χ..Πρόσφατα έγινε ανακαίνιση του Ναού και την παραμονή καθώς και την ημέρα της εορτής της Δεσποίνου 8 Σεπτεμβρίου διεξάγετε μοναδικό παραδοσιακό πανηγύρι.
Το δέντρο της γνώσης: πρωτότυπο ευρηματικό γλυπτό το δέντρο της γνώσης είναι τοποθετημένο στην είσοδο της εκκλησίας της Παναγίας και τα φύλλα του έχουν πάνω χαραγμένα τα τοπωνύμια του χωριού!!!Έργο του γλύπτη Γ.Κανέλλου
Άξιο προσοχής από τους ερευνητές της εκκλησιαστικής και ντόπιας ιστορίας τα εξωκλήσια στα Λεπτόποδα με άγνωστη δυστυχώς για τα περισσότερα ιστορία τους, αλλά με πολλές ιδιομορφίες από τα συνήθη εξωκλήσια των χωριών.
Σχεδόν όλα είναι χτισμένα πάνω σε προγενέστερες παλαιοβασιλικές, σε αρκετά συναντάμε μέλη αρχαίων ελληνικών ναών και γύρω από όλα ίχνη παλαιοτέρων πολιτισμών. Αυτό αποδεικνύει τη συνεχή κατοίκηση του τόπου από την αρχαιότητα.
Κυριότερα εξωκλήσια:ο Άγιος Γεώργιος που βρίσκεται στην περιοχή Χειμωνιό, η Παναγιά η Μεσοπεντηκοστή στην περιοχή των Τιλιμένων και απέναντι ακριβώς ο Άγιος Ιωάννης ο Θεολόγος, οι Άγιοι Ανάργυροι, ο Άγιος Ισίδωρος, ο Άγιος Νικόλαος Χρυσοβελώνηδων(στα Αγιάσματα), και ο Προφήτης Ηλίας.
Την ιστορία του χωριού ο επισκέπτης του θα τη μάθει από τα εκθέματα στο Λαογραφικό Μουσείο. Ναι, αυτό το μικρό χωριό στην άκρη του πουθενά δημιούργησε το 2006 με τη συμβολή και δωρεά εκθεμάτων του από τους χωριανούς, μουσείο λαογραφικό και μάλιστα υψηλών προδιαγραφών.Το μουσείο στα Λεπτόποδα αξίζει πράγματι να το επισκεφθείτε, στεγάζεται σε δύο αίθουσες πετρόκτιστου κτηρίου και φιλοξενεί οικιακά σκεύη προηγουμένων γενεών, παραδοσιακά αντικείμενα καθημερινής χρήσης, γεωργικά εργαλεία, χρήσιμα εργαλεία και παραδοσιακές φορεσιές.
Λεπτόποδα, επίγειος παράδεισος, κρυμμένος κάτω από τα σύννεφα στις πλαγιές του Πελιναίου που δεν πρέπει να ερημώσει. Κάπου γύρω του η Αμανή, τα Αγιάσματα, το κάστρο της Οβριάς όλα γνωστά σε όλους μας ας γνωρίσουμε κι αυτό το χωριό <αστέρι> του Πελιναίου.
Πρωτοχρονιά στα Λεπτόποδα τα παλιά καλά χρόνια…Η Βασιλόπιτα στα Λεπτόποδα ήταν ένα από τα ψωμιά που οι γυναίκες του χωριού έφτιαχναν τις παραμονές της Πρωτοχρονιάς κι επάνω τους έβαζαν σουσάμι, αμύγδαλα και καρύδια. Συνήθως το μεγαλύτερο το στόλιζαν περισσότερο κι ήταν η βασιλόπιτα τους που την έκοβαν το μεσημέρι της Πρωτοχρονιάς στο οικογενειακό γεύμα.Πολλά κι αξιόλογα τα λαογραφικά έθιμα αυτού του χωριού κι όχι μόνο της Πρωτοχρονιάς. Εμείς όμως κλείνουμε το αφιέρωμα στα Λεπτόποδα με τις φωνούλες των μικρών κατοίκων του στις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα τότε που εκεί υπήρχαν ακόμη παιδιά και ανήμερα της Πρωτοχρονιάς έτρεχαν ανέμελα στους δρόμους του χωριού να πουν τα κάλαντα κι οι οικοδεσπότες των σπιτιών τους έδιναν γλυκά και νομίσματα.
Τα Πρωτοχρονιάτικα κάλαντα των παιδιών τελείωναν με αυτό το δίστιχο:<Εσφάξαμεν τον πετεινόκι αφήκαμε την κόταΔότε κι εμάς τον κόπο μαςνα πάμε σ’ άλλη πόρτα>.
Πολλές ευχές να ακουστούν και πάλι παιδικές φωνούλες στα Λεπτόποδα.
Λαογραφικό υλικό και μέρος των φωτογραφιών:από την σελίδα Λεπτόποδα Χίου.
Για το chiosnews.comΤασσώ Γαΐλα.Αρθρογράφος-Ερευνήτρια

Latest..

Δηλώσεις Κρασώνη

ΣΑΜΟΣ: Δηλώσεις του ποδοσφαιριστή του Παναθηναϊκού Futsal Κρασώνη, μετά από τον αγωνα με την Σάμος Futsal 5-5 στη ΣάμοSamosSport.gr … [Read More...]

Από τη συνάντηση του ΓΓ Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής Μ.Κουτουλάκη με τον Έπαρχο ΠΕ Καλύμνου Μ.Μουσελλή (video)

ΚΑΛΥΜΝΟΣ: Στην Κάλυμνο ήλθε σήμερα Σάββατο 28 Ιανουαρίου 2023,το πρωί, ο Γενικός Γραμματέας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής του ΥΝΑΝΠ Μανώλης Κουτουλάκης, προκειμένου να … [Read More...]