Το ΕΑΜ η χούντα και η 11η Νοεμβρίου 1912

ΧΙΟΣ : Το κείμενο αυτό γράφτηκε προ 6μήνου περίπου και ξεχάστηκε σε κάποιο συρτάρι λόγω κορωνοϊού (και όχι μόνο). Επειδή λοιπόν η «μαμά Ελλάς» (η Κεντρική Ελλάδα, αυτοί που μας διοικούν τέλος πάντων) επι­μένει ότι εορτάζομε… 200 χρόνια… ελευθερίας (1821-2021), κι επειδή ποτέ δεν είναι αργά, αφιερώνω αυτό το άρθρο στους δικούς μου (γείτονες, συγγενείς, φίλους, γονείς και διδασκάλους), οι οποίοι πέρασαν τόσα και τόσα για να μας κάνουν ανθρώπους. Διότι η ανθρωπιά δεν μαθαίνεται στα πανεπιστήμια, είναι στα γονίδιά μας κι επηρεάζεται και από το περιβάλλον. Συγχρόνως, ζητώ συγνώμη γι’αυτούς που δεν αναφέρω, αλλά… «έχομε και κάποια ηλικία» (πλησιάζω τα 80) και πάντα ξέχναγα, από νέος!…
Βλέποντας το ημερολόγιο διαπιστώνω ότι η Χίος μας εορτάζει σήμερα (σ.σ. το κείμενο γράφτηκε στις 11/11/2020) την απελευθέρωσή της από τον τουρκικό ζυγό, δηλ. στις 11/11/1912, τουτέστιν προ 108 ετών! Λόγω κορωνοϊού, κυρίως, άργησε το κείμενο να δημοσιεθεί! Αυτό, ως πρόλογος για τους μη Χιώτες, διότι οι Χιώτες το γνωρίζομε καλώς και το εορτάζαμε στο παρελθόν δεόντως! Τώρα βέβαια, δεν μας το επιτρέπει ο… κύριος κορωνοϊός!…
«Και καλά όλα αυτά, αγαπητέ γιατρέ», θα σκέπτεται ο αναγνώστης μου, «πού θέλεις όμως να καταλήξεις»; Έχω λοιπόν δίπλα μου τον πρώτο τόμο της εκδόσεως που μου προσέφερε η ΕΣΤΙΑ, που περιγράφει «τη ζωή του Παύλου και της Φρειδερίκης, των Βασιλέων του μέτρου και της κατανοήσεως» (αντιγράφω επακριβώς τον τίτλο). Βέβαια το κακό ήταν ότι το επιτελείο τους ΔΕΝ ήταν «του μέτρου και της κατανοήσεως» με τα τότε δεδομένα, με αποτέλεσμα ο εμφύλιος σπαραγμός να αιματοκυλίσει την Ελλάδα! Το βιβλίο το έχει γράψει και το υπογράφει ο κ. Κώστας Ν. Μπαρμπής, Επ. Γενικός Διευθυντής Ιδρ. Κρατικών Υποτροφιών, τ. Καθηγητής Ευρ. Παρ. Αμερ. Πανεπιστημίου (αντιγράφω επακριβώς), ο οποίος φαίνεται να είναι «βασιλικότερος του Βασιλέως» κι αυτό βέβαια δεν αποτελεί μομφή εναντίον του! Όμως – συνηθίζω να λέω και να γράφω –, καλοί και κακοί υπάρχουν σε όλα τα κόμματα, σε όλες τις παρατάξεις και σε όλες τις… χώρες! Έχω γνωρίσει καλόν, ακόμα και Τούρκο!…
Όμως, για να επανέλθω στο θέμα μας, φαίνεται ότι και ο συγχωρεμένος ο πατέρας μου είχε… «περάσει» κι εκείνος από το ΕΑΜ, ίσως και χωρίς να το καταλάβει, διότι αριστερός δεν ήταν. Ανήκε στη μεσαία, στην «αστική» λεγόμενη τάξη, ήταν Πλοίαρχος Εμπορικού Ναυτικού, ζούσε σε ένα αρχοντόσπιτο κλπ. κλπ. Όμως κατά την Κατοχή (1940-44) ζούσε σαν όλο τον κόσμο και… πεινούσε σαν όλο τον κόσμο! Σκέφθηκαν λοιπόν, αυτός και η παρέα του (καμία κομματική οργάνωση) να προσπαθήσουν να επιβιώσουν με κάποιο τρόπο! Ένας αξιοπρεπής (και νόμιμος) τρόπος ήταν να βρουν τρόφιμα και να τροφοδοτήσουν τις οικογένειές τους. Άκουσαν λοιπόν ότι στη Χαλκιδική το σιτάρι… περίσσευε! Τι σκαρφίστηκαν λοιπόν; Κάτι απλό για τους ναυτικούς: να πάνε στη Χαλκιδική, να το αγοράσουν και να το μεταφέρουν στη Χίο! Πλοίο είχαν, την ανεμότρατα[1] του Μιχάλη του Κωστάλα, ο οποίος ονομάζετο με το «καλλιτεχνικό» κοσμητικό επίθετο «Δαίμονας» (λόγω προφανώς των ικανοτήτων του!…), τα χέρια τους και την ικανότητα του Καπετάν Γιάννη Τριπολίτη στη ναυσιπλοΐα. Σκέφθηκαν λοιπόν να γεμίσουν την ανεμότρατα του Μιχάλη του Κωστάλα, τον «Άγιο Μάρκο», με… ρούχα (είχαν άφθονα διότι οι περισσότεροι ήταν εν καιρώ ειρήνης ναυτικοί του Εμπορικού Ναυτικού), να τα ανταλλάξουν με λάδι στη γειτονική Μυτιλήνη, και να ανταλλάξουν το λάδι στη Χαλκιδική με το σιτάρι! Όπερ και εγένετο!…
Δεν γνωρίζω πόσα ταξίδια έκαναν στη Χαλκιδική, σε ένα από αυτά όμως… συνελήφθησαν (προδοσία;) από ελληνικό καταδιωκτικό με μικτό πλήρωμα που απετελείτο από Έλληνες και Γερμανούς. Οι άνθρωποι που τους συνέλαβαν έβαλαν φρουρούς πάνω στην ανεμότρατα και αφού τους διέταξαν να οδηγήσουν το σκάφος τους στο πλησιέστερο λιμάνι, απομακρύνθηκαν με το καταδιωκτικό για να συνεχίσουν τη δουλειά τους. Όμως οι φρουροί, αποκαμωμένοι προφανώς… αποκοιμήθηκαν (κάποιοι ισχυρίζονται ότι τους πότισαν… ουζάκι), οι δικοί μας τους συνέλαβαν, τους αφόπλισαν κι ετοιμάστηκαν να τους… πετάξουν στη θάλασσα! Τότε, ως «από μηχανής θεός», επενέβη ο πατέρας μου και αφού έπεισε τους συντρόφους του, λέγοντάς τους ότι «κι αυτοί έχουν οικογένεια που τους περιμένει να γυρίσουν», έβγαλαν τους πρώην φρουρούς σε κάποιο ερημονήσι[2].
Έκτοτε ο πατέρας μου επεκηρύχθη, οι δε υποτυπώδεις εφημερίδες που κυκλοφορούσαν εκείνη την εποχή έγραφαν: «Το πειρατικόν δηζελόπλοιον υπό τον Πλοίαρχον Ιωάννη Αναστασίου Τριπολίτη να κατασχεθή οπουδήποτε ελλιμενισθή, ο δε Τριπολίτης πλοίαρχός του να συλληφθή!» Εκείνη την εποχή Διευθυντής (και ιδρυτής) της Διδασκαλικής Ακαδημίας Ηρακλείου Κρήτης ήταν ο αείμνηστος Σταύρος Μπουρλώτος, ο οποίος ήταν πρώτος εξάδελφος του πατέρα μου. Ακούστηκε λοιπόν ο αείμνηστος Σταύρος Μπουρλώτος να μονολογεί: «Όλα τα περίμενα από τον εξάδελφό μου, αλλά δεν περίμενα να καταντήσει και πειρατής!…».
Έκτοτε ο πατέρας μου εκρύβετο… Πότε-πότε έρχονταν χωροφύλακες στο σπίτι μας και τον έψαχναν, αλλά εκείνος εκρύβετο ειδοποιηθείς εγκαίρως από τον τοπικό Διοικητή της Χωροφυλακής[3], ο οποίος κι αυτός συμμετείχε στην αντίσταση κι έπαιρνε και το σιτάρι του για να επιβιώσει!…
Τα χρόνια περνούσαν, ο πόλεμος τελείωσε, η διχόνοια όμως και το «διαίρει και βασίλευε» δεν τελείωσαν. Έτσι κάποια στιγμή, επί Χούντας, βρέθηκα κατηγορούμενος για τη συμμετοχή μου στο… ΕΑΜ!… Αλλά ας πιάσομε τα πράγματα από την αρχή!…
Γεννήθηκα στις 2/11/1941 κι όταν το ΕΑΜ ήταν στις… δόξες του (1943-1945) εγώ ήμουν 2-4 ετών!… Όπως μόλις έγραψα, τα χρόνια πέρασαν κι ήλθε το πλήρωμα του χρόνου να σταδιοδρομήσω ως πανεπιστημιακός. Η πρόταση έγινε από τον αείμνηστο Καθηγητή μου Νικόλαο Χρηστέα («Λαϊκό» Νοσοκομείο, 10ετία 1970), ο οποίος με εκτιμούσε και με αγαπούσε σαν παιδί του. Όμως (άλλαι μεν βουλαί ανθρώπων, άλλα δε… Χούντα κελεύει) χτυπάει το τηλέφωνό του και του συστήνουν να με στείλει για ανάκριση στα γραφεία της Χούντας (Μπουμπουλίνας 17). Ο καημένος ο Χρηστέας με φωνάζει στο γραφείο του και σκυθρωπός με ρωτάει: «Τι τους έκανες και ζητάνε να σε… γνωρίσουν;» Εγώ του απάντησα: «Μόλις μάθω θα σας πω», και ξεκίνησα για το Γολγοθά! Όμως για πρώτη φορά στη ζωή μου… στάθηκα τυχερός! Έπεσα σε καλό… ανακριτή!

Πράγματι, ο ανακριτής[4] μου, ένας μεσόκοπος τύπος, καθισμένος πίσω από ένα άδειο γραφείο[5], με ένα γυμνό ηλεκτρικό λαμπτήρα να κρέμεται από την οροφή, μου έδειξε μια καρέκλα απέναντί του κι άρχισε τις ερωτήσεις. Αφού διαπίστωσε ποιος είμαι και για ποιο λόγο βρίσκομαι εκεί, με ρώτησε αν γνώριζα ότι ο πατέρας μου Ιωάννης Τριπολίτης ήταν μέλος του… ΕΑΜ! Εγώ του απάντησα… θρασύτατα: «Και ποιος δεν ήταν;», εννοώντας ότι δεν χρειαζόταν να είσαι «αριστερός» για να είσαι μέλος του ΕΑΜ[6]!… «Πράγματι», μουρμούρισε ο ανακριτής μου, «και ποιος δεν ήταν; Κι εσύ πότε γεννήθηκες παιδί μου;»[7] Όταν άκουσε ότι γεννήθηκα στις 2/11/1941 μουρμούρισε πάλι: «Δηλαδή ήσουν 3-4 ετών επί ΕΑΜ, κι εγώ κάθομαι και σε ανακρίνω ως μέλος του! Μήπως τρελαθήκαμε όλοι μας παιδί μου;» Γύρισε, με κοίταξε με ένα απολογητικό βλέμμα και πρόσθεσε: «Να πας στο καλό παιδί μου, και να κάνεις υπομονή να ξεκαθαρίσω τα χαρτιά σου, διότι όπως είναι σήμερα δεν πρόκειται να διοριστείς στο Πανεπιστήμιο ποτέ σου!»
Πράγματι, σε 25 ημέρες είχα διοριστεί σε θέση Πανεπιστημιακού Βοηθού (αυτό που σήμερα αναφέρεται ως «Επίκουρος Καθηγητής») όπου παρέμεινα επί 6ετία περίπου, και ακολούθως έφυγα για Λονδίνο και Σηάτλ[8].

Αγαπητοί Αναγνώστες,
Για το ΕΑΜ και τη Χούντα μπορώ να γράφω με τις ώρες. Για μεν το ΕΑΜ αυτά που άκουσα, για δε τη Χούντα αυτά που έζησα στον Γ΄ όροφο (Τμήμα Θέσεων) του «Λαϊκού» Νοσοκομείου (πάλαι ποτέ «Βασιλεύς Παύλος»). Εκεί θυμάμαι τον Πιπινέλη (πέθανε εκεί), τον Μπαλτατζή (αν το γράφω σωστά), τον ευγενέστατο κ. Μακαρέζο (ένας χαμογελαστός κύριος που δεν κατάλαβα ποτέ πώς έμπλεξε με τη Χούντα) και τον επίσης χαμογελαστό άνθρωπο Ηλία Ηλιού, τον Αρχηγό της ΕΔΑ, ο οποίος με «σεβόταν» (είχε τα διπλά μου χρόνια, αλλά τον γλιτώσαμε από ακρωτηριασμό – είχε γάγγραινα), στο θάλαμο 301.
Η ζωή μέσα στα νοσοκομεία είναι ένα δεύτερο πανεπιστήμιο. Βλέπω τώρα τους συναδέλφους να «παλεύουν» με τον κορωνοϊό μέσα σε νοσοκομεία με ανθρώπινες συνθήκες και με καλό περιβάλλον. Θυμάμαι ότι περιμένοντας να διοριστώ ήμουν 1½ χρόνο άμισθος (ναι, 1½ χρόνο). Όταν δε διορίστηκα, εφημέρευα μέχρι και 5 φορές την εβδομάδα. Δηλαδή, βγαίναμε για… Σαββατοκύριακο! Όχι βέβαια ότι και οι σημερινές συνθήκες είναι καλές, ιδιαίτερα τώρα με τον κορωνοϊό, αλλά υπάρχουν και χειρότερα!…
Αγαπητοί Αναγνώστες,
Τα πανεπιστήμια βγάζουν επιστήμονες, δεν βγάζουν ανθρώπους. Όποιος ξεκινάει να σπουδάσει Ιατρική, πρέπει την ανθρωπιά να την έχει μέσα του και απλά να την καλλιεργήσει. Ελπίζω οι νέες γενιές των Ιατρών να το έχουν καταλάβει αυτό!…
Ελπίζοντας ότι το κείμενό μου αφήνει κάποια καλά μηνύματα (και συμπεράσματα) στους νεώτερους, π.χ. να κρατηθούν μακριά από όσους κηρύττουν τη διχόνοια, εύχομαι σε όλους μας καλή φώτιση και… να μην «χτυπηθούμε» από ασθένειες, και ιδιαίτερα από τον… κορωνοϊό!
Βέβαια, μιλώντας και γράφοντας για τον κορωνοϊό, ξεχάσαμε τελείως τον καρκίνο και τα τροχαία, όπως ξεχάσαμε(;) και τους κινδύνους από το κάπνισμα[9], το οποίο εμμέσως συμβάλει στην αύξηση των θανάτων και στα τροχαία (…απροσεξία) και στον καρκίνο γενικώς, όχι μόνο στον καρκίνο του πνεύμονος, αλλά και στους θανάτους από κορωνοϊό που είναι πολλαπλάσιος στους καπνιστάς έναντι των μη καπνιστών!…
…Κι επειδή πλησιάζει η 17η Νοεμβρίου (ημέρα Πολυτεχνείου) εύχομαι ξανά καλή φώτιση.
Σήμερα Κυριακή 15/11/2020 η ημέρα είναι ηλιόλουστη και θαυμάσια, με λίγη ψυχρούλα, φυσιολογική βέβαια, και καθώς κάθομαι λίγο στο μπαλκόνι μου, φυλλομετρώ ένα περιοδικό που εξέδιδε η ΠΕΚΕΒ (Προοδευτική Εκπολιτιστική Κοινωνική Ένωση Βροντάδου, τεύχος 12, 2011), και στη σελίδα 10 του εν λόγω περιοδικού βλέπω δυο φωτογραφίες του Γιάννη του Γλύκα και του Λευτέρη του Τριπολίτη, που εξετελέσθησαν από τους Γερμανούς όταν τους συνέλαβαν στη Χαλκιδική κατά την προσπάθεια μεταφοράς του σιταριού για τον… «άρτον τον επιούσιον».

Γύρω στα 10 ακόμα άτομα χάθηκαν, άλλοι από πνιγμό, άλλοι απλώς «εξηφανίσθησαν». Δημοσιεύω τις φωτογραφίες των πιο πάνω αναφερομένων δύο απολεσθέντων, και δεν δημοσιεύω τα ονόματα όσων αναφέρει το άρθρο του Μανώλη Δ. Βασιλάκη, Καθηγητή και εξαδέλφου μου, για πολλούς λόγους[10]. Δημοσιεύω επίσης τη φωτογραφία του «Πετεινού», της τράτας που είχε αγκυροβολήσει στον «Βελονά», για να θυμούνται οι παλιοί (και να διδάσκονται οι νέοι).

Με εκτίμηση,

Αναστάσιος Ι. Τριπολίτης
Ιατρός – Αγγειοχειρουργός

Υ.Γ.:  (1)     Χθες βράδυ είδα ένα ωραίο έργο στην τηλεόραση, που κεντρική του ιδέα (σύλληψις) ήταν η… ελληνοτουρκική φιλία! (Υπάρχουν και καλοί Τούρκοι!…) Τίτλος του έργου, «Η Ρόζα της Σμύρνης». Είναι πολύ διδακτικό. Καλό θα ήταν να το δείτε μαζί με τα παιδιά σας!
(2)     Πάει πέρασε και η επέτειος της εξεγέρσεως του Πολυτεχνείου, την οποία εξέγερση πάνε να τη μονοπωλήσουν οι αριστεροί! Η εξέγερση, αγαπητοί μου αναγνώστες, ήταν διαμαρτυρία του λαού γενικώς, και – πιστέψτε με – δεν έχω τίποτα, ούτε με τους αριστερούς, ούτε με τους κομμουνιστές. Ο εξεγερμένος λαός απλώς δεν ήθελε την καταπίεση, ήθελε τη ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ. Χαρακτηριστικά, διαβάζω ένα εξαίρετο άρθρο στην ΕΣΤΙΑ της 21-22 Νοεμβρίου, του Ομοτίμου Καθηγητού της Νομικής Σχολής του Πανεπιστημίου Θράκης κ. Αλεξάνδρου Π. Κωστάρα, τον οποίο δεν έχω την τιμή να τον γνωρίζω (τίτλος: «Η δημόσια υγεία στα “ζάρια” μιας ασυλλόγιστης πορείας»), στο οποίο άρθρο μεταξύ των άλλων αναφέρει: «Πρέπει ακόμη να σημειωθεί ότι το “Πολυτεχνείο” ως μορφή αντιστάσεως στο φοβισμό δεν είναι κτήμα κανενός. Ανήκει στη φιλελεύθερη και δημοκρατική γενιά του “114”, άσχετα αν η αριστερά με τις σχετικές αποχρώσεις της προσπαθεί συστηματικά όλα αυτά τα χρόνια, από το 1973 μέχρι σήμερα, να οικειοποιηθεί τον αγώνα του, όπως το έκανε άλλωστε και με το έπος της Εθνικής Αντίστασης στα χρόνια της Κατοχής[11]). Εδώ σταματάω την αντιγραφή, διότι το άρθρο του κ. Κωστάρα καλό είναι να διαβαστεί ολόκληρο!
Αλλά, αγαπητοί αναγνώστες, πολύ σας κούρασα, κι έτσι για να ελαφρύνω την ατμόσφαιρα και να σας ξεκουράσω, κλείνω το κείμενό μου με ένα (επίκαιρο τότε) τραγούδι, το οποίο τραγουδούσε όλος ο κόσμος, και το οποίο προσπάθησαν – και αυτό – να το οικειοποιηθούν οι κομμουνιστές:
«Δεν μας τρομάζουν των Γερμανών τα βόλια
θάνατος, θάνατος ή ελευθεριά,
το’χουμε γράψει βαθιά μεσ’στην καρδιά μα
Δημοκρατία και όχι Βασιλιάς!»[12]
Σας χαιρετώ, με Σεβασμό, Εκτίμηση και ΑΓΑΠΗ.
Αναστ. Ι Τριπολίτης, Ιατρός
 

[1]     Ανεμότρατα: αλιευτικό σκάφος ανοικτής (σχετικώς) θαλάσσης που κινείται με δηζελομηχανή και υποβοηθείται με πανιά (για οικονομία καυσίμων). Το λέγαμε «Σουπέρια», προφανώς από το “superior”, διότι είχε μεγάλη ταχύτητα!…

[2]     Ίσως αυτή η παρέμβαση του πατέρα μου του έσωσε τη ζωή, διότι οι –μετέπειτα – διώκτες του δεν τον καταδίωξαν με… μεγάλο ενθουσιασμό.

[3]     Επίθετο: Ζορμπάς(;;;).

[4]     Κρατάω τα στοιχεία του και προσεύχομαι γι’αυτόν!…

[5]     Όπως τα κινηματογραφικά έργα!

[6]     Παρά το γεγονός ότι αυτοί που διχάζουν τους Έλληνες παρουσιάζουν τους «ΕΑΜίτες» ως… κτήνη και τους βασιλόφρονες ως αγίους!

[7]     Μου έκανε εντύπωση η προσφώνηση «παιδί μου».

[8]     Έφυγα διότι αλλάξαμε Καθηγητή-Διευθυντή (συνταξιοδοτήθηκε ο αείμνηστος Χρηστέας) και ο νέος έφερε δικό του επιτελείο.

[9]     Αλήθεια, γιατί δεν αναφέρουν οι «ειδικοί» (λοιμωξιολόγοι κλπ.) το ποσοστό των ανθρώπων που πεθαίνουν από κορωνοϊό και είναι συγχρόνως και βαρέως καπνιστές, έναντι αυτών που «αντέχουν» διότι ποτέ δεν κάπνισαν στη ζωή τους;

[10]   Σίγουρα δεν είναι οι μόνοι που «χάθηκαν» και φοβάμαι μήπως παρεξηγηθώ ξεχνώντας κάποιον.

[11]   Η υπογράμμιση (και τα μαύρα γράμματα) είναι δική μου πρωτοβουλία. Ο νοών νοείτο!

[12]   Δυστυχώς δεν το θυμάμαι ολόκληρο.

Latest..

Ολλανδία-Ουκρανία 3-2

ΙΚΑΡΙΑ : Η Ουκρανία επέστρεψε από το 2-0 μέσα σε ένα 4λεπτο στο φινάλε, αλλά η Ολλανδία ήταν ανώτερη και δικαιώθηκε με την καρφωτή κεφαλιά του Ντούμφριζ στο 85′, παίρνοντας … [Read More...]

Αυστρία-Β.Μακεδονία 3-1

ΙΚΑΡΙΑ : Η Αυστρία επικράτησε άνετα της Βόρειας Μακεδονίας για τον 3ο όμιλο και πέτυχε την πρώτη της νίκη σε τελικά ευρωπαϊκού πρωταθλήματος. Το σκορ άνοιξε ο Λάινερ στο 18′, … [Read More...]

«Άγγιξε» το όνειρο ο Τσιτσιπάς

ΛΕΣΒΟΣ: Παρά το ιδανικό ξεκίνημα, όταν προηγήθηκε με 2-0 σετ, ο Στέφανος Τσιτσιπάς δεν κατάφερε να συνδυάσει τον πρώτο τελικό grand slam στην καριέρα του με τον τίτλο του … [Read More...]