Όταν αδικείς, πρέπει και να θεραπεύεις.-Του Νικήτα Καραφυλλάκη*

ΚΑΛΥΜΝΟΣ:

<!–
Error: wp_booster error:
td_api_base::get_key : a component with the ID: single_template_9 Key: show_featured_image_on_all_pages is not set.
/home/kalymnos/public_html/wp-content/plugins/td-composer/legacy/common/wp_booster/td_api.php (rara-error)
–>
Ας εκμεταλλευτώ το φιλόξενο αυτό βήμα, για να αναφερθώ σε μία παράλειψη του βιβλίου μου «Ψηφίδες από την Κάλυμνο”.
Στο κεφ. 29, “Κούταλη και Λήμνος, σφουγγαράδικα νησιά από Καλύμνιους”, δίπλα στα ονόματα των Γιάννη Μαγκλή, Θεμελίνας Καπελλά, Γιώργου Σακελλαρίδη και Γιάννη Χειλά, τους οποίους, μεταξύ άλλων, αξιώθηκε να έχει το νησί μας, για να παραδώσουν στις μελλοντικές γενιές το έπος της σπογγαλιείας, θα έπρεπε να προστεθούν και εκείνα των συγγραφέων Μιχάλη Κώτη και Φανερωμένης Χαλκιδιού-Σκυλλά. Και οι δύο αυτοί συμπατριώτες μας κατέθεσαν την προσωπική τους μαρτυρία πάνω σ’ ένα κεφάλαιο, το οποίο ούτε έχει, ούτε πρόκειται να εξαντληθεί εύκολα.
Η παράλειψη αυτή προέκυψε, για την περίπτωση του πρώτου, επειδή η επικεφαλίδα τού έργου του, “Στο Αιγαίο σε μιαν άκρη”, δεν δήλωνε το περιεχόμενό του, με αποτέλεσμα να μη βοηθήσει τη μνήμη μου να το συγκρατήσει μέσα από τη δική της “άκρη”, καθώς είχαν περάσει κάπου είκοσι χρόνια.
Και στην περίπτωση της δεύτερης, γιατί το βιβλίο της, “Η σφουγγάρι ή τομάρι”, ακολούθησε χρονολογικά το δικό μου ιστορικό δοκίμιο που είδε για πρώτη φορά το φως της δημοσιότητας στον εικοστό τόμο των Καλυμνιακων Χρονικών (2014).
Και οι δύο συγγραφείς, όπως και όλοι οι προηγούμενοι, με τη βιωματική, ιστορική ή λογοτεχνική τους πένα κατέθεσαν τις πολύτιμες εμπειρίες τους για ό,τι σχετίζεται με το επάγγελμα που αποτελεί σήμα κατατεθέν για την ιδιαίτερη πατρίδα μας. Στόχευσαν και πέτυχαν να προσεγγίσουν το θέμα, από τη δική του οπτική γωνία ο καθένας, δημιουργώντας το κατάλληλο κλίμα, μέσα στο οποίο άνθισε και μεγαλούργησε η σπογγαλιεία μας. Εξιστόρησαν την πορεία, τις δυσκολίες, τα προβλήματα, τους κινδύνους αλλά και την ανεκτίμητη συμβολή της στην ανάπτυξη και την ευημερία που γνώρισε ο άγονος αυτός βράχος στην “άκρη του Αιγαίου” για πολλές δεκαετίες, πριν και μετά από δύο παγκόσμιους πολέμους.
Ο εκπαιδευτικός Μιχάλης Κώτης έκανε την ιστορία της σπογγαλιείας μυθιστόρημα, για να δώσει την αισθητική, ηθική, οικονομική, εργασιακή και ηρωική διάσταση που δικαιούται ο χώρος. Κατόρθωσε να φιλοτεχνήσει έναν λογοτεχνικό πίνακα με όλες τις φωτεινές και σκοτεινές αποχρώσεις μιας επαγγελματικής δραστηριότητας που ταυτίστηκε με τον τόπο και τους θαλασσινούς του.
Διαθέτοντας ο ίδιος οικογενειακή παράδοση και παράλληλα γνώση κι εμπειρία σε όλες τις φάσεις, προετοιμασίας, αλιείας, επεξεργασίας και διάθεσης του προϊόντος, τις οποίες απέκτησε όταν ήταν νέος, συγκέντρωσε ένα πλήθος από βιώματα, διηγήσεις, πληροφορίες και εικόνες, και με τη συνδρομή του ξεχωριστού σε εκφραστική δύναμη γλωσσικού μας ιδιώματος ανέδειξε το σκληρό και απάνθρωπο πρόσωπο της δουλειάς, αλλά και την ανεκτίμητη προσφορά της. Τις συνθήκες, μέσα στις οποίες διαμορφώθηκαν οι χαρακτήρες των ηρώων του βιβλίου του. Με τις αρετές και τις αδυναμίες τους, με τις αξίες και τα πάθη τους. Παραλληλα, περιέγραψε τα μοναδικά ήθη και έθιμα του τόπου μας που σε μεγάλο βαθμό αποτελούν το υπόβαθρο της ψυχοσύνθεσης των κατοίκων του.
Το ίδιο έκανε και η Φανερωμένη Χαλκιδιού- Σκυλλά, η οποία τόσο πρόωρα μας εγκατέλειψε. Κόρη καπετάνιου σπογγαλιευτικού συγκροτήματος, έχοντας στη διάθεσή της έναν αληθινό θησαυρό από εικόνες, φωτογραφικό υλικό και μαρτυρίες συναδέλφων και προσωπικού στη δουλειά του πατέρα της, έδωσε σε απλή κι απέριττη καλύμνικη γραφή για πρώτη φορά “απολογητικη” φωνή στον δεύτερο μεγάλο πρωταγωνιστή της σπογγαλιείας, τους καπεταναίους. Ήταν εκείνοι που παρεξηγημένοι και αδικημένοι σήκωσαν με τεράστιο ρίσκο το μεγάλο οικονομικό βάρος των επιχειρήσεων σπογγαλιείας και κράτησαν με αξιοσύνη στα στιβαρά τους χέρια το τιμόνι της, σαν να ήταν πτυχιούχοι πλοίαρχοι και σπουδασμένοι ψυχολόγοι που ήξεραν να παίρνουν το καλύτερο αποτέλεσμα, πότε με τον θυμό, τις απειλές και την οργή τους, πότε με παρακάλια και ταξιματα, και πότε κεντρίζοντας τον εγωισμό και το φιλότιμό τους…. Τήρησαν με επιτυχία τις διαπροσωπικές ισορροπίες μέσα σ’ ένα εργασιακό περιβάλλον με πληρώματα που πάλευαν με θάρρος και απίστευτες αντοχές, κάτω από άθλιες συνθήκες εργασίας και σίτισης για να επιβιώσουν. Σφουγγαράδες που έπαιζαν καθημερινά τη ζωή τους κορώνα -γράμματα στις αφιλόξενες αφρικανικές θάλασσες για έξι ολόκληρους μήνες.
Και οι δύο συγγραφείς φώτισαν άγνωστες πτυχές και πρόσθεσαν τα δικά τους πετράδια στο στέμμα της Μητρόπολης του χρυσόξανθου καρπού, που στήριξε την προκοπή της στις θυσίες και στα “πιασμένα” πόδια των παιδιών της…
Κάλυμνος, 22 Ιουνίου 2024

Latest..

Πάνω από 4.500 έλεγχοι καταγγελιών σε 150 παραλίες όλης της χώρας 750 επιχειρήσεις ελέγχθηκαν – Άνω των 800.000 ευρώ τα πρόστιμα που έχουν επιβληθεί

ΛΗΜΝΟΣ: Αυτός ο ιστότοπος χρησιμοποιεί cookies για να σας παρέχουμε την καλύτερη δυνατή εμπειρία χρήστη. Οι πληροφορίες των cookies αποθηκεύονται στο πρόγραμμα περιήγησής σας και … [Read More...]

ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟ ΧΙΟΥ: ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΗ ΜΗ ΚΑΤΑΒΟΛΗ ΤΟΥ ΜΕΤΑΦΟΡΙΚΟΥ ΙΣΟΔΥΝΑΜΟΥ

ΧΙΟΣ : Το Δημοτικό Συμβούλιο Χίου ενέκρινε την έκδοση και αποστολή επιστολής διαμαρτυρίας για τη μη καταβολή του μεταφορικού ισοδυνάμου προς κάθε αρμόδια αρχή και προκειμένου να … [Read More...]

Η ΒΕΣΣΑ ΣΤΟ ΕΠΙΚΕΝΤΡΟ

ΧΙΟΣ : εν είναι από τα γνωστά και δημοφιλή χωριά του νησιού, τα οποία και αυτά, ας μη γελιόμαστε, τις περισσότερες φορές τα γνωρίζουν πολύ επιδερμικά οι επισκέπτες τους. … [Read More...]